Nếu Robot đãm nhiệm công việc trong tương lại vậy con người chúng ta sẽ ra sao (tiếp theo)

Có hai mối đe dọa lớn được sinh ra bởi một tương lai tự động. Việc đầu tiên – chúng ta khiêu khích những con robot và chúng sẽ nhanh chóng thống trị và tiêu diệt chúng ta –điều đấy cứ để Hollywood lo lắng. Không có nhiều thứ chúng ta có thể xây để làm chính chúng ta đỡ rắc rối hơn. Chắc chắn sẽ có những kẻ tin rằng sự huỷ diệt của chúng ta không thể tránh khỏi, còn những chuyện đáng lo khác chỉ là tầm phào.

Nếu bạn có thể bình tĩnh hoàn toàn trước chuyện đó, câu hỏi quan trọng sẽ trở thành: trong một thế giới không việc làm, làm thế nào để chúng ta phân phối tài nguyên? Đó là một câu hỏi của Stephen Hawking vào năm ngoái, khi ông lưu ý rằng: “Mọi người đều có thể tận hưởng một cuộc sống sang trọng nếu những cổ máy sản xuất được sự giàu có và chia sẻ chúng, hoặc hầu hết mọi người có thể trở nên nghèothảm hại nếu các chủ sở hữu những chiếc máy nàykhông phân phối sự giàu có ra cho mọi người.”

Giống như rất nhiều cái, từ khất nợ đến biến đổi khí hậu, tình hình thực tế rất dễ nắm bắt bởi các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu, các nhà triết học, các nhà hoạt động từ bên trong và chúng không có cơ sở; và chỉ có những người kiên quyết chống lại nó mới được gọi lànhững nhà chính trị”hiện thực” tự xưng.

Cách phân phối tài nguyên trong tương lai vòngngược trở lại, đáp ứng một câu hỏi hóc búa từ quá khứ: làm thế nào để chúng ta làm lại mạng lưới an sinh xã hội để nó thể hiện tình đoàn kết, sự rộng lượng và niềm tin, chứ không phải là phúc lợi của hiện tại, ọp ẹp với những sự nghi ngờ lẫn nhau.

Ý tưởng vềthu nhập cơ bản thường được ví như một cách để “chuyển từ nguyên tắc Beveridge của bảo hiểm quốc gia dựa trên những đóng góp và chia sẻ rủi ro, với một hệ thống kinh doanh theo quyền hạn” (như đã được mô tả trong báo Compass bởi Howard Reed và Stewart Lansley). Nói một cách đơn giản nhất là, tất cả các công dân nhận được thu nhập tương tự. Có những việc phải được thực hiện trên những con số – rằng thu nhập này là để dành cho nhà ở, hay những hình thức nào mà nó có tác dụng tiến bộ nhất , hoặc nó được đánh thuế thế nào trong những phân vị cao hơn, và làm thế nào giá cả vừa phải chăng, trung trung là sống được.

Ngoài ra còn việc cần phải được thực hiện cho các ưu đãi khác, thu nhập cơ bản chắc chắn sẽ gây ảnh hướng xấu đến đạo đức công việc và khiến thế giới thiếu nhân công trong khi chúng ta chờ đợi sự tiếp quản của lũ robot (một chương trình thí điểm tại Canada kết luận rằng các nhóm người duy nhất làm việc ít nhưng vẫn có thu nhập là các bà mẹ có trẻ sơ sinh và thanh thiếu niên vẫn còn đi học; những chương trình khác khác đang được tiến hành ở Kenya và toàn Châu Âu).

Đến với tương lai, với khả năng mà nhiều sự biết ơn sẽ là không cần thiết nữa, và chúng ta phải đối mặt với câu hỏi hóc búa hơn: không có việc làm thì còn nghĩa lí gì? Làm thế nào để chúng ta tìm những người bạn đồng hành màthiếu địa vị? Làm thế nào để chúng ta giải trí một cách thông minh? Những bí ẩn này ám ảnh Bertrand Russell và John Maynard Keynes, sau đó bị bác bỏ vì như chúng ta nhận ra rằng chúng có thể tiêu tiền vào nhiều thứ đến khi nào ta hài lòng, và thôi thúc chúng ta để kiếm được tiền bằng cách chi tiêu trước khi nó đến.

Ngay cả khi không có những giới hạn trên toàn thế giới , kế hoạch đó cũng thất bại. Người tiêu dùng có thể cần thiết cho công việc, nhưng nó không có ý nghĩa.Có lẽ chúng ta về tương lai đã có sự điều chỉnh sâu nhất của chúng ta về việc không có khả năng chia sẻ, mà là chúng ta sẽ tìm thấy được động lực đó ở đâu.

“Bạn có thể chỉ cần viết,” Hanson hỏi ở phần cuối của cuộc trò chuyện của chúng tôi, “gay cả khi tôi nói kinh khủng và những điều ấn tượng, tôi là một gã thân thiện luôn cười?”Tôi không biết có bao nhiêu người giúp. Một vài dự đoán cũng chỉ có thể chịu đựng được nếu bạn nghĩ rằng bạn sẽ chết trước khi họ đến.

Hanson không nhấn mạnh rằng ông là kết quả duy nhất. Thay vào đó, “bạn nên hy vọng có được thay đổi, cho dù có chuyện gì xảy ra, nó sẽ xảy ra quá nhanh.Giống như, 5 năm không có gì khác, bạn sẽ để ý đến một thế giới hoàn toàn khác nhau.Tôi muốn là để người ta hiểu, khi điều này xuất hiện thì việc lập kế hoạch là khẩn cấp thế nào.”

(https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/may/24/robots-future-work-humans-jobs-leisure)